Niacynamid

Na etykiecie
Niacinamide
Inaczej
witamina B3, amid kwasu nikotynowego, nikotynamid

Forma witaminy B3, która wspiera barierę naskórkową i wyrównuje koloryt; większość skór dobrze ją znosi.

Pisze Natka 7 źródeł

Co to jest niacynamid?

Niacynamid to forma witaminy B3. Na etykiecie kosmetyku szukaj nazwy Niacinamide: im wyżej stoi w składzie, tym jest go więcej.

Witamina B3 jest potrzebna komórkom do wytwarzania energii i do obrony przed uszkodzeniami. Niacynamid jest najczęściej spotykaną formą tej witaminy w kosmetykach, a przegląd badań z 2021 roku opisuje go jako składnik, który skóra dobrze toleruje2.

Lubię go za to, że jest prosty w użyciu: nie trzeba go „wprowadzać” tygodniami jak retinolu, a pasuje do większości porannych i wieczornych rutyn.

Jak działa niacynamid na skórę?

Niacynamid wspiera barierę naskórkową, zmniejsza widoczność przebarwień i w badaniach pomagał przy trądziku zapalnym. W badaniach na ludziach używano stężeń od 2 do 5%; najważniejsze z nich zebrałam na kartach niżej.

Co sprawdzono w badaniach

  • Bariera skóry

    Komórki

    naskórek w laboratorium, potem preparat na skórze

    Więcej ceramidów, a w suchej skórze mniejsza utrata wody.3

  • Przebarwienia

    18 osób

    krem 5% · 4 tygodnie

    Mniej przebarwień niż po tym samym kremie bez niacynamidu.4

  • Oznaki starzenia

    50 kobiet

    5% na połowę twarzy · 12 tygodni

    Mniej drobnych zmarszczek, plam i zaczerwienień, lepsza elastyczność.5

  • Trądzik zapalny

    76 osób

    żel 4% albo żel z antybiotykiem · 8 tygodni

    Podobna poprawa w obu grupach: u 82% i 68% osób.6

  • Nawilżenie

    46 kobiet

    gotowy krem · 3 tygodnie · Wrocław

    Lepsze nawilżenie; 81% badanych zauważyło mniej przebarwień.1

Badania o przebarwieniach i oznakach starzenia prowadzili naukowcy z działu badań producenta kosmetyków. Ich wyniki zgadzają się z innymi pracami, ale warto o tym wiedzieć.

Niacynamid nie jest cudem, ale to jeden z lepiej przebadanych składników: działa łagodnie i spokojnie, a nie z dnia na dzień.

Czy niacynamid rozjaśnia przebarwienia?

Tak, ale łagodnie: w badaniach przebarwienia były mniej widoczne po 4 tygodniach. Niacynamid nie blokuje powstawania barwnika, tylko jego przenoszenie do komórek naskórka4.

Barwnik skóry (melanina) powstaje w jednych komórkach, a widać go dopiero wtedy, gdy przejdzie do sąsiednich. W badaniu laboratoryjnym niacynamid zmniejszał to przechodzenie o 35–68%4. Dlatego działa wolniej i delikatniej niż składniki, które hamują samo wytwarzanie barwnika.

W tym samym badaniu jedna z grup używała 2% niacynamidu razem z kremem z filtrem4. Ja traktuję to jako wskazówkę: przy przebarwieniach niacynamid ma sens tylko razem z codziennym filtrem.

Czy niacynamid pomaga na trądzik?

W jednym badaniu żel z 4% niacynamidu działał na trądzik zapalny podobnie jak żel z antybiotykiem (klindamycyną)6. To obiecujące, ale to wciąż jedno, starsze badanie.

Badanie trwało 8 tygodni i objęło 76 osób z umiarkowanym trądzikiem. Zmian zapalnych ubyło o około 60% przy niacynamidzie i o 43% przy antybiotyku, a ta różnica nie była istotna statystycznie6. Autorzy zwracali uwagę, że niacynamid nie sprzyja powstawaniu bakterii odpornych na antybiotyki.

Jak stosować niacynamid?

Nakładaj go raz albo dwa razy dziennie, w serum albo kremie. W opisanych badaniach wystarczały stężenia 2–5%, nakładane dwa razy dziennie56.

  • Zacznij od niższego stężenia. Serum z 10% niacynamidu to więcej, niż sprawdzano w badaniach opisanych wyżej; jeśli skóra piecze albo się czerwieni, wybierz kosmetyk z 2–5%.
  • Przed pierwszym użyciem zrób Sprawdzenie nowego kosmetyku na małym kawałku skóry, np. za uchem albo w zgięciu łokcia, przez dzień lub dwa, zanim nałożysz go szerzej., zwłaszcza przy skórze wrażliwej.
  • Daj mu czas. W badaniach pierwsze zmiany oceniano po 4 tygodniach, a całe badania trwały 8–12 tygodni456.
  • Rano dołóż filtr, jeśli zależy Ci na przebarwieniach.

Czy niacynamid w tabletkach działa tak samo?

To zupełnie inne zastosowanie. Nikotynamid w tabletkach badano w zapobieganiu nowotworom skóry u osób, które już je miały7. To nie jest suplement „na cerę”, a o jego braniu decyduje lekarz.

W badaniu wzięło udział 386 osób, które w ciągu 5 lat miały co najmniej dwa nowotwory skóry inne niż czerniak. Przez rok brały 500 mg nikotynamidu dwa razy dziennie albo placebo; w grupie z nikotynamidem nowych zmian było o 23% mniej7. Wszystko, co piszę wyżej o kremach i serum, dotyczy niacynamidu nakładanego na skórę.

Najczęstsze pytania

Czy niacynamid nadaje się do skóry wrażliwej?

Zwykle tak: przeglądy badań opisują niacynamid nakładany na skórę jako dobrze tolerowany2. Mimo to zacznij od niższego stężenia i zrób Sprawdzenie nowego kosmetyku na małym kawałku skóry, np. za uchem albo w zgięciu łokcia, przez dzień lub dwa, zanim nałożysz go szerzej..

Po jakim czasie widać efekty niacynamidu?

W badaniach pierwsze zmiany mierzono po 4 tygodniach regularnego stosowania, a pełne efekty oceniano po 8–12 tygodniach456.

Jak znaleźć niacynamid w składzie kosmetyku?

Szukaj nazwy Niacinamide. Składniki stoją w kolejności od tego, którego jest najwięcej, więc niacynamid blisko początku listy to dobry znak.

Źródła

7 źródeł
  1. Załęcki P., Jezusek J., Nowicka D., 2025. Topical Niacinamide in Daily Skincare: A 3-Week Real-World Cosmetic Study. Applied Sciences 15(17):9729 (AWF i Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu). Polskie badanie: 46 młodych kobiet, gotowy krem z niacynamidem przez 3 tygodnie; lepsze nawilżenie, 81,2% zgłosiło mniej przebarwień (ocena własna).

  2. Boo Y.C., 2021. Mechanistic Basis and Clinical Evidence for the Applications of Nicotinamide (Niacinamide) to Control Skin Aging and Pigmentation. Antioxidants 10(8):1315. Przegląd badań: niacynamid na skórze spowalnia oznaki starzenia i przebarwienia w badaniach klinicznych i jest dobrze tolerowany.

  3. Tanno O. i in., 2000. Nicotinamide increases biosynthesis of ceramides as well as other stratum corneum lipids to improve the epidermal permeability barrier. British Journal of Dermatology 143(3):524–531. W komórkach naskórka 4–5 razy więcej ceramidów; na skórze więcej ceramidów i mniejsza utrata wody w suchej skórze.

Pokaż pozostałe 4 źródła Zwiń źródła
  1. Hakozaki T. i in., 2002. The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer. British Journal of Dermatology 147(1):20–31. Laboratorium: o 35–68% mniej przenoszenia barwnika. Ludzie: 18 osób (5%) i 120 osób (2% z filtrem); mniej przebarwień po 4 tygodniach. Autorzy z Procter & Gamble.

  2. Bissett D.L., Oblong J.E., Berge C.A., 2005. Niacinamide: A B vitamin that improves aging facial skin appearance. Dermatologic Surgery 31(7 Pt 2):860–865. 50 kobiet, 5% niacynamidu na połowę twarzy dwa razy dziennie przez 12 tygodni; mniej zmarszczek, plam, zaczerwienień i ziemistości. Autorzy z Procter & Gamble.

  3. Shalita A.R. i in., 1995. Topical nicotinamide compared with clindamycin gel in the treatment of inflammatory acne vulgaris. International Journal of Dermatology 34(6):434–437. 76 osób z trądzikiem zapalnym, żel 4% albo klindamycyna 1% przez 8 tygodni; poprawa u 82% i 68%, różnica nieistotna.

  4. Chen A.C. i in., 2015. A Phase 3 Randomized Trial of Nicotinamide for Skin-Cancer Chemoprevention. New England Journal of Medicine 373(17):1618–1626. Doustnie, nie na skórę: 386 osób po nowotworach skóry, 500 mg dwa razy dziennie przez rok; o 23% mniej nowych nowotworów skóry innych niż czerniak.

Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dermatologa.

Podobne składniki

  • Ceramidy

    Wzmacnia barierę · Nawilża

  • Kwas salicylowy

    Złuszcza · Przy trądziku

  • Mocznik

    Nawilża · Wzmacnia barierę · Złuszcza

  • Pantenol

    Łagodzi · Nawilża · Wzmacnia barierę

Wszystkie składniki A–Z

Proste porady prosto do Twojej skrzynki

Zostaw e‑mail, a dam Ci znać o nowych artykułach.