Niacynamid
- Na etykiecie
- Niacinamide
- Inaczej
- witamina B3, amid kwasu nikotynowego, nikotynamid
Forma witaminy B3, która wspiera barierę naskórkową i wyrównuje koloryt; większość skór dobrze ją znosi.
Co to jest niacynamid?
Niacynamid to forma witaminy B3. Na etykiecie kosmetyku szukaj nazwy Niacinamide: im wyżej stoi w składzie, tym jest go więcej.
Witamina B3 jest potrzebna komórkom do wytwarzania energii i do obrony przed uszkodzeniami. Niacynamid jest najczęściej spotykaną formą tej witaminy w kosmetykach, a przegląd badań z 2021 roku opisuje go jako składnik, który skóra dobrze toleruje2.
Lubię go za to, że jest prosty w użyciu: nie trzeba go „wprowadzać” tygodniami jak retinolu, a pasuje do większości porannych i wieczornych rutyn.
Jak działa niacynamid na skórę?
Niacynamid wspiera barierę naskórkową, zmniejsza widoczność przebarwień i w badaniach pomagał przy trądziku zapalnym. W badaniach na ludziach używano stężeń od 2 do 5%; najważniejsze z nich zebrałam na kartach niżej.
Co sprawdzono w badaniach
-
Bariera skóry
Komórki
naskórek w laboratorium, potem preparat na skórze
Więcej ceramidów, a w suchej skórze mniejsza utrata wody.3
-
Przebarwienia
18 osób
krem 5% · 4 tygodnie
Mniej przebarwień niż po tym samym kremie bez niacynamidu.4
-
Oznaki starzenia
50 kobiet
5% na połowę twarzy · 12 tygodni
Mniej drobnych zmarszczek, plam i zaczerwienień, lepsza elastyczność.5
-
Trądzik zapalny
76 osób
żel 4% albo żel z antybiotykiem · 8 tygodni
Podobna poprawa w obu grupach: u 82% i 68% osób.6
-
Nawilżenie
46 kobiet
gotowy krem · 3 tygodnie · Wrocław
Lepsze nawilżenie; 81% badanych zauważyło mniej przebarwień.1
Badania o przebarwieniach i oznakach starzenia prowadzili naukowcy z działu badań producenta kosmetyków. Ich wyniki zgadzają się z innymi pracami, ale warto o tym wiedzieć.
Niacynamid nie jest cudem, ale to jeden z lepiej przebadanych składników: działa łagodnie i spokojnie, a nie z dnia na dzień.
Czy niacynamid rozjaśnia przebarwienia?
Tak, ale łagodnie: w badaniach przebarwienia były mniej widoczne po 4 tygodniach. Niacynamid nie blokuje powstawania barwnika, tylko jego przenoszenie do komórek naskórka4.
Barwnik skóry (melanina) powstaje w jednych komórkach, a widać go dopiero wtedy, gdy przejdzie do sąsiednich. W badaniu laboratoryjnym niacynamid zmniejszał to przechodzenie o 35–68%4. Dlatego działa wolniej i delikatniej niż składniki, które hamują samo wytwarzanie barwnika.
W tym samym badaniu jedna z grup używała 2% niacynamidu razem z kremem z filtrem4. Ja traktuję to jako wskazówkę: przy przebarwieniach niacynamid ma sens tylko razem z codziennym filtrem.
Czy niacynamid pomaga na trądzik?
W jednym badaniu żel z 4% niacynamidu działał na trądzik zapalny podobnie jak żel z antybiotykiem (klindamycyną)6. To obiecujące, ale to wciąż jedno, starsze badanie.
Badanie trwało 8 tygodni i objęło 76 osób z umiarkowanym trądzikiem. Zmian zapalnych ubyło o około 60% przy niacynamidzie i o 43% przy antybiotyku, a ta różnica nie była istotna statystycznie6. Autorzy zwracali uwagę, że niacynamid nie sprzyja powstawaniu bakterii odpornych na antybiotyki.
Jak stosować niacynamid?
Nakładaj go raz albo dwa razy dziennie, w serum albo kremie. W opisanych badaniach wystarczały stężenia 2–5%, nakładane dwa razy dziennie56.
- Zacznij od niższego stężenia. Serum z 10% niacynamidu to więcej, niż sprawdzano w badaniach opisanych wyżej; jeśli skóra piecze albo się czerwieni, wybierz kosmetyk z 2–5%.
- Przed pierwszym użyciem zrób Sprawdzenie nowego kosmetyku na małym kawałku skóry, np. za uchem albo w zgięciu łokcia, przez dzień lub dwa, zanim nałożysz go szerzej., zwłaszcza przy skórze wrażliwej.
- Daj mu czas. W badaniach pierwsze zmiany oceniano po 4 tygodniach, a całe badania trwały 8–12 tygodni456.
- Rano dołóż filtr, jeśli zależy Ci na przebarwieniach.
Czy niacynamid w tabletkach działa tak samo?
To zupełnie inne zastosowanie. Nikotynamid w tabletkach badano w zapobieganiu nowotworom skóry u osób, które już je miały7. To nie jest suplement „na cerę”, a o jego braniu decyduje lekarz.
W badaniu wzięło udział 386 osób, które w ciągu 5 lat miały co najmniej dwa nowotwory skóry inne niż czerniak. Przez rok brały 500 mg nikotynamidu dwa razy dziennie albo placebo; w grupie z nikotynamidem nowych zmian było o 23% mniej7. Wszystko, co piszę wyżej o kremach i serum, dotyczy niacynamidu nakładanego na skórę.
Najczęstsze pytania
Czy niacynamid nadaje się do skóry wrażliwej?
Zwykle tak: przeglądy badań opisują niacynamid nakładany na skórę jako dobrze tolerowany2. Mimo to zacznij od niższego stężenia i zrób Sprawdzenie nowego kosmetyku na małym kawałku skóry, np. za uchem albo w zgięciu łokcia, przez dzień lub dwa, zanim nałożysz go szerzej..
Po jakim czasie widać efekty niacynamidu?
W badaniach pierwsze zmiany mierzono po 4 tygodniach regularnego stosowania, a pełne efekty oceniano po 8–12 tygodniach456.
Jak znaleźć niacynamid w składzie kosmetyku?
Szukaj nazwy Niacinamide. Składniki stoją w kolejności od tego, którego jest najwięcej, więc niacynamid blisko początku listy to dobry znak.
Źródła
7 źródeł-
Załęcki P., Jezusek J., Nowicka D., 2025. Topical Niacinamide in Daily Skincare: A 3-Week Real-World Cosmetic Study. Applied Sciences 15(17):9729 (AWF i Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu). Polskie badanie: 46 młodych kobiet, gotowy krem z niacynamidem przez 3 tygodnie; lepsze nawilżenie, 81,2% zgłosiło mniej przebarwień (ocena własna).
-
Boo Y.C., 2021. Mechanistic Basis and Clinical Evidence for the Applications of Nicotinamide (Niacinamide) to Control Skin Aging and Pigmentation. Antioxidants 10(8):1315. Przegląd badań: niacynamid na skórze spowalnia oznaki starzenia i przebarwienia w badaniach klinicznych i jest dobrze tolerowany.
-
Tanno O. i in., 2000. Nicotinamide increases biosynthesis of ceramides as well as other stratum corneum lipids to improve the epidermal permeability barrier. British Journal of Dermatology 143(3):524–531. W komórkach naskórka 4–5 razy więcej ceramidów; na skórze więcej ceramidów i mniejsza utrata wody w suchej skórze.
Pokaż pozostałe 4 źródła Zwiń źródła
-
Hakozaki T. i in., 2002. The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer. British Journal of Dermatology 147(1):20–31. Laboratorium: o 35–68% mniej przenoszenia barwnika. Ludzie: 18 osób (5%) i 120 osób (2% z filtrem); mniej przebarwień po 4 tygodniach. Autorzy z Procter & Gamble.
-
Bissett D.L., Oblong J.E., Berge C.A., 2005. Niacinamide: A B vitamin that improves aging facial skin appearance. Dermatologic Surgery 31(7 Pt 2):860–865. 50 kobiet, 5% niacynamidu na połowę twarzy dwa razy dziennie przez 12 tygodni; mniej zmarszczek, plam, zaczerwienień i ziemistości. Autorzy z Procter & Gamble.
-
Shalita A.R. i in., 1995. Topical nicotinamide compared with clindamycin gel in the treatment of inflammatory acne vulgaris. International Journal of Dermatology 34(6):434–437. 76 osób z trądzikiem zapalnym, żel 4% albo klindamycyna 1% przez 8 tygodni; poprawa u 82% i 68%, różnica nieistotna.
-
Chen A.C. i in., 2015. A Phase 3 Randomized Trial of Nicotinamide for Skin-Cancer Chemoprevention. New England Journal of Medicine 373(17):1618–1626. Doustnie, nie na skórę: 386 osób po nowotworach skóry, 500 mg dwa razy dziennie przez rok; o 23% mniej nowych nowotworów skóry innych niż czerniak.
Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dermatologa.
Podobne składniki
-
Ceramidy
Wzmacnia barierę · Nawilża
-
Kwas salicylowy
Złuszcza · Przy trądziku
-
Mocznik
Nawilża · Wzmacnia barierę · Złuszcza
-
Pantenol
Łagodzi · Nawilża · Wzmacnia barierę