Retinol

Na etykiecie
Retinol
Inaczej
witamina A, retinoidy

Forma witaminy A, która przyspiesza odnowę naskórka i chroni kolagen; dobrze zbadany składnik na zmarszczki, ale potrafi podrażniać.

Pisze Natka 6 źródeł

Co to jest retinol?

Retinol to forma witaminy A z grupy retinoidów. W składzie szukaj nazwy Retinol. To pierwsza witamina zatwierdzona w USA jako składnik działający na zmarszczki1.

Do tej samej rodziny należą Witamina A i jej pochodne, np. retinol w kosmetykach albo tretynoina w lekach na receptę. Przyspieszają odnowę skóry, ale mogą ją podrażniać. na receptę. Najlepiej zbadana i najsilniejsza z nich jest tretynoina6; retinol to jej kosmetyczny krewny, po który sięgasz bez recepty.

Jak działa retinol na skórę?

Retinol przyspiesza odnowę komórek naskórka, wzmacnia jego funkcję ochronną, ogranicza utratę wody i chroni kolagen przed rozkładem1. W badaniach wygładzał drobne zmarszczki i zmniejszał przebarwienia.

Co sprawdzono w badaniach

  • Zmarszczki

    36 osób

    balsam 0,4% na ramię · 24 tygodnie

    Mniej drobnych zmarszczek i więcej kolagenu w skórze niż po balsamie bez retinolu.4

  • Dwa stężenia, Łódź

    40 osób

    0,15% i 0,3% na połowy twarzy · 8 tygodni

    Poprawa ogólnego stanu skóry u większości osób.2

  • Bariera skóry, Poznań

    28 kobiet

    0,104% albo 0,247% · 12 tygodni

    Lepsze nawilżenie i bariera przy obu stężeniach; mocniejsze częściej czerwieniło.3

  • Retinol a bakuchiol

    44 osoby

    krem 0,5% · 12 tygodni

    Podobnie mniej zmarszczek i przebarwień; po retinolu więcej łuszczenia i pieczenia.5

Retinol działa, ale powoli: zmiany mierzono po 8–24 tygodniach, a nie po tygodniu.

Dlaczego retinol podrażnia skórę?

Bo przyspiesza złuszczanie naskórka. Pieczenie, łuszczenie i zaczerwienienie to najczęstsze skutki uboczne retinoidów i główny powód, dla którego ludzie z nich rezygnują6.

W porównaniu z bakuchiolem osoby używające retinolu częściej zgłaszały łuszczenie i pieczenie skóry5. W polskim badaniu z Poznania mocniejszy krem (0,247%) lepiej wygładzał skórę, ale częściej ją czerwienił niż słabszy (0,104%)3.

  • Zacznij od niskiego stężenia, około 0,1%: autorzy badania z Poznania uznali je za dobry wybór na start3.
  • Nakładaj co 2–3 dni i dopiero gdy skóra się przyzwyczai, częściej.
  • Cienka warstwa na suchą skórę, a na wierzch zwykły krem nawilżający.
  • Rano krem z filtrem: przy przebarwieniach bez niego trudno o efekt.

Jak stosować retinol?

Wieczorem, w małej ilości, zaczynając od niskiego stężenia i 2–3 razy w tygodniu. Pierwsze efekty oceniano w badaniach po 4–8 tygodniach, a pełne po 12–24234.

W badaniu z Łodzi poprawa po 8 tygodniach była wyraźniejsza niż po 42, a w badaniu na seniorach zmarszczki oceniano dopiero po 24 tygodniach4. Cierpliwość to tu połowa sukcesu.

Najczęstsze pytania

Czy retinol można stosować w ciąży?

W badaniach, które opisuję, nie było kobiet w ciąży. Retinoidy na receptę wymagają w ciąży szczególnej ostrożności, dlatego o retinolu w ciąży i podczas karmienia zdecyduj razem z lekarzem.

Czym zastąpić retinol, jeśli podrażnia?

W jednym badaniu bakuchiol 0,5% działał na zmarszczki i przebarwienia podobnie jak retinol 0,5%, a skóra lepiej go znosiła5. To jedno badanie na 44 osobach, więc traktuj je jako wskazówkę.

Jakie stężenie retinolu wybrać na początek?

Niskie, około 0,1%. W polskim badaniu słabszy krem poprawiał barierę skóry tak samo jak mocniejszy, a rzadziej ją czerwienił3.

Źródła

6 źródeł
  1. Zasada M., Budzisz E., 2019. Retinoids: active molecules influencing skin structure formation in cosmetic and dermatological treatments. Postępy Dermatologii i Alergologii 36(4):392–397 (Uniwersytet Medyczny w Łodzi). Polski przegląd: witamina A jako pierwsza zatwierdzona przez FDA na zmarszczki; retinoidy wzmacniają naskórek, ograniczają utratę wody i chronią kolagen.

  2. Zasada M., Budzisz E., 2020. Randomized parallel control trial checking the efficacy and impact of two concentrations of retinol in the original formula on the aging skin condition: Pilot study. Journal of Cosmetic Dermatology 19(2):437–443 (Uniwersytet Medyczny w Łodzi). Polskie badanie pilotażowe: 40 osób, 0,15% i 0,3% na dwie połowy twarzy przez 8 tygodni; poprawa u większości, wyraźniejsza po 8 niż po 4 tygodniach.

  3. Pordąb I. i in., 2026. Barrier Function and Biophysical Effects of 0.104% and 0.247% Retinol Creams in Mature Facial Skin: A Prospective Study. International Journal of Molecular Sciences 27(16):7205 (Uniwersytet Medyczny w Poznaniu). Polskie badanie: 28 kobiet 40–61 lat, 12 tygodni; oba stężenia poprawiły nawilżenie i barierę, mocniejsze częściej czerwieniło; 0,104% polecane na start; kremy w limitach UE.

Pokaż pozostałe 3 źródła Zwiń źródła
  1. Kafi R. i in., 2007. Improvement of naturally aged skin with vitamin A (retinol). Archives of Dermatology 143(5):606–612. 36 osób (średnio 87 lat), balsam 0,4% na jedno ramię do 3 razy w tygodniu przez 24 tygodnie; mniej drobnych zmarszczek, więcej kolagenu.

  2. Dhaliwal S. i in., 2019. Prospective, randomized, double-blind assessment of topical bakuchiol and retinol for facial photoageing. British Journal of Dermatology 180(2):289–296. 44 osoby, 12 tygodni: retinol 0,5% i bakuchiol 0,5% podobnie zmniejszyły zmarszczki i przebarwienia; po retinolu więcej łuszczenia i pieczenia.

  3. Mukherjee S. i in., 2006. Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety. Clinical Interventions in Aging 1(4):327–348. Przegląd: pieczenie, łuszczenie i zapalenie skóry po retinoidach ograniczają ich akceptację przez pacjentów.

Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dermatologa.

Piszę o nim więcej

  • PDRN w kosmetykach, czyli DNA z łososia: co naprawdę mówią badania?

    PDRN to fragmenty DNA, najczęściej z nasienia łososia albo pstrąga. Dobrze zbadano jego działanie przy gojeniu ran i w zastrzykach w medycynie estetycznej, choć i tam badania są małe. O kremach i serum wiadomo dużo mniej: jest jedno badanie kremu pod oczy i kilka prac laboratoryjnych, więc krem z PDRN nie zastąpi zabiegu w gabinecie.

    Pisze Natka 7 min czytania

  • Skin fasting, czyli kosmetyczny post: czy skóra potrzebuje przerwy od kosmetyków?

    Skin fasting to kilka dni przerwy od większości kosmetyków, najczęściej od mocnych składników aktywnych. Nie znalazłam badań, które sprawdzałyby sam „post”, ale wiadomo, że retinoidy potrafią podrażniać, a każdy kosmetyk to kolejna okazja do uczulenia. Rozsądna wersja to więc nie odstawienie wszystkiego, tylko przerwa od składników aktywnych, gdy skóra jest podrażniona, z łagodnym myciem i kremem.

    Pisze Natka 7 min czytania

Podobne składniki

Wszystkie składniki A–Z

Proste porady prosto do Twojej skrzynki

Zostaw e‑mail, a dam Ci znać o nowych artykułach.